Ścieżki edukacyjne

Oznakowanie ścieżki edukacyjnej

Na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego wyznaczono 5 ścieżek edukacyjnych. Prowadzą one przez najbardziej interesujące, charakterystyczne dla Parku miejsca. Wyodrębniając poszczególne punkty ścieżek, starano się przedstawić problemy związane z ochroną przyrody. Nie zapomniano również o bioróżnorodności elementów przyrodniczych czy, zagadnieniach historycznych i kulturowych. Poszczególne punkty ścieżek oznaczono w terenie i ponumerowano. Natomiast ich omówienie zawierają przewodniki po ścieżkach przygotowane przez pracowników Parku.

Oznaczenie przystanku na ścieżce

1. Ścieżka przyrodnicza „Na Chełmowej Górze”:

Tablica pamiątkowa ku czci prof. M. Raciborskiego na szczycie Chełmowej Góry

Na trasie ścieżki zorganizowano 7 przystanków rozmieszczonych na odcinku 1,5 km długości. Na jej przejście potrzeba około 60 minut. Ścieżka przebiega na niewielkim odcinku szlaku czarnego. Ukazuje walory przyrodnicze Chełmowej Góry (351 m npm). Wchodząc na szczyt od strony Starej Słupi na południowy zachód rozpościera się wspaniały widok na Pasmo Łysogórskie wraz z Doliną Dębniańską, oddzielającą Chełmową Górę od wspomnianego wyżej pasma. Początkowy odcinek ścieżki przebiega m.in. przez środkowopolski bór mieszany z modrzwiem. Po drodze mijamy słynne modrzewie polskie z charakterystycznie wygiętymi pniami i ich szeroką podstawą. Na szczycie Chełmowej Góry znajduje się pomnik prof. Mariana Raciborskiego, botanika i pioniera ruchu ochrony przyrody w Polsce. Prof. Raciborski prowadząc badania na tym terenie odkrył modrzewia polskiego. Ścieżkę tworzy 7 następujących przystanków. Przystanek nr 1-punkt widokowy u podnóża Chełmowej Góry; nr 2: środkowopolski bór mieszany; nr 3-mrowisko; nr 4-szczyt Chełmowej Góry – tablica pamięci prof. Mariana Raciborskiego; nr 5-odnowienie modrzewia polskiego; nr 6-modrzew polski; nr 7-buczyna karpacka.

2. Ścieżka przyrodnicza „Huta Szklana – Święty Krzyż”:

Las na stokach Łysej Góry

Wędrówkę rozpoczynamy przy granicy parku w miejscowości Huta Szklana, w miejscu w którym znajduje się pomnik Ofiar Katynia, Charkowa i Miednoje. Przebieg ścieżki pokrywa się z trasą szlaku czerwonego. Długość trasy wynosi niecałe 2 km, a czas przejścia to około 55 min. Ścieżka przedstawia zagadnienia dotyczące ochrony przyrody w Świętokrzyskim Parku Narodowym. Pierwszy przystanek zlokalizowano na styku otuliny z terenem parku. Celem takiej lokalizacji przystanku było przedstawienie problematyki zagrożeń wynikających z sąsiedztwa Parku z terenami używanymi rolniczo. Po wejściu na teren Parku mamy możliwość poznania zabiegów pielęgnacyjnych wykonywanych w strefie ochrony czynnej. Mijając ją wchodzimy do strefy ochrony ścisłej, w której już od ponad 80 lat zachodzą naturalne procesy przyrodnicze, nie zaburzone bezpośrednią działalnością człowieka. Możemy tutaj podziwiać wnętrze lasu ukształtowanego przez naturalne procesy Trasa ścieżki kończy się punktem widokowym na gołoborzu. Ścieżka liczy 6 przystanków. Przystanek: nr 1-Park i Otulina; nr 2-prace pielęgnacyjne w drzewostanach Parku; nr 3-prace odnowieniowe w drzewostanach Parku; nr 4-cykl rozwojowy lasu; nr 5-znaczenie martwych drzew dla lasu; nr 6-Łysa Góra – gołoborze.

3. Ścieżka historyczna na Łysej Górze:

Widok na szczyt Łysej Góry

Ścieżka pozwala nam zapoznać bogatą historię tego miejsca. W przewodniku opisano najważniejsze obiekty znajdujące się na Łysej Górze. W niewielkiej części wyznaczona trasa ścieżki pokrywa się ze szlakiem niebieskim, który na tym odcinku nazywany jest „Drogą Królewską”. Idąc ścieżką pokonujemy odcinek ok. 0,4 km. Na trasie omawiane są: Muzeum Przyrodnicze ŚPN, Kościół i Klasztor na Łysej Górze, Kapliczka „Dąbrówki”, Cmentarz jeńców radzieckich z okresu II wojny światowej oraz punkt widokowy. Tuż przy ścieżce znajduje się wał kultowy, związany prawdopodobnie z pogańską przeszłością tego miejsca.

  • przystanek nr 1: Muzeum Przyrodniczo-Leśne Świętokrzyskiego Parku Narodowego
  • przystanek nr 2: Kościół i klasztor na Św. Krzyżu
  • przystanek nr 3: Punkt Widokowy przy klasztorze
  • przystanek nr 4: Kapliczka „Dąbrówki”
  • przystanek nr 5: Cmentarz jeńców radzieckich

4. Ścieżka przyrodniczo – historyczna „Łysica”:

Gołoborze na Łysicy

Ścieżka ma swój początek w miejscowości Święta Katarzyna Jej przebieg pokrywa się z częścią szlaku czerwonego, który na terenie Parku prowadzi od Świętej Katarzyny do Trzcianki. Czas przejścia wynosi około 45 min. Na trasie ścieżki mamy okazję obejrzeć zabytki kultury: Kapliczkę Świętego Franciszka, pomnik Stefana Żeromskiego, mogiły ofiar II wojny światowej. Idąc w kierunku Łysicy przechodzimy przez piękne lasy bukowe oraz jodłowe, opisane przez Stefana Żeromskiego w poemacie „Puszcza Jodłowa”. Wędrówka kończy się zdobyciem najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich – Łysicy (612 m n.p.m.). Tutaj możemy podziwiać gołoborze, najbardziej charakterystyczny twór przyrody nieożywionej tych gór. Ścieżkę tworzą następujące przystanki: nr 1-wyżynny bór jodłowy; nr 2-Św. Katarzyna; nr 3-miejsca pamięci narodowej; nr 4-kapliczka i źródełko Św. Franciszka; nr 5-buczyna karpacka; nr 6-Łysica-Gołoborze

5. Ścieżka przyrodnicza „Stawy Biskupie w Bodzentynie”:

Staw w ogrodzie dendrologicznym w Bodzentynie

Ścieżka zlokalizowana jest na terenie centrum administracyjno-edukacyjno-naukowego Świętokrzyskiego Parku Narodowego w Bodzentynie. Jej długość wynosi około pół kilometra. Stawy Biskupie to miejsce położone pomiędzy wzgórzem zamkowym i zabudowaniami Parku wzdłuż rzeki Psarki. Nazwę zawdzięczają historii Stawy te wchodziły w skład zabudowań Pałacu Biskupów Krakowskich. Na ścieżce poznajemy różne zbiorowiska roślinne i typy ekosystemów. Przebiega ona przez-powstający w otoczeniu dyrekcji Parku-ogród dendrologiczny. Połączono tu walory przyrodnicze z historycznymi. Interesującą atrakcją znajdującą się nieopodal ścieżki są przedwojenne drewniane zabudowania dawnego nadleśnictwa Święta Katarzyna oraz drewniany budynek mieszkalny Nadleśniczego. Ścieżka zawiera 7 przystanków. Przystanek: nr 1-pomnik przyrody; nr 2-sukcesja ekologiczna; nr 3-łąka; nr 4-łęg; nr 5-staw; nr 6-rzeka; nr 7-zagrożenia i ochrona wód.