Jarzębina świętokrzyska

Zespół jarzębiny świętokrzyskiej (Sorbetum sanctae-crucianum)

Zespół jarzębiny świętokrzyskiej

Warunki siedliskowe panujące w centralnej części gołoborza pozwalają tylko na skąpą wegetację mało wymagających gatunków mchów i porostów. Pojawiające się siewki drzew, krzewów i roślin wyższych szybko zamierają z powodu braku wody i możliwości ukorzenienia. Centralna część gołoborza długo pozostaje bezleśna.

W brzegowej części gołoborza dopływ materii organicznej jest bardziej obfity. Na gołoborze opadają liście i igły drzew a niekiedy także całe pnie obumarłych drzew. W dalszym ciągu są to jednak warunki zbyt surowe dla większości naszych drzew i krzewów.

Pierwszym drzewem, jakie pojawia się na obrzeżach gołoborzy i potrafi poradzić sobie z tak trudnymi warunkami siedliskowymi jest światłożądna jarzębina. System korzeniowy tego drzewa posiada zdolność przerastania wolnych przestrzeni między głazami i docierania do podłoża mineralnego. Inne drzewa jak jawor, świerk, jodła, buk osiedlają się dopiero wtedy, gdy luki między blokami skalnymi wypełnione zostaną przez osady mineralne i organiczne.

Jarząb pospolity jest zawsze głównym, lub wręcz jedynym składnikiem warstwy krzewów lub drzewostanu porastającym obrzeża wszystkich gołoborzy łysogórskich, stąd też wyróżniono regionalny zespół roślinny jarzębiny świętokrzyskiej (Sorbetum sanctae-crucianum)

Omawiane zbiorowisko jest ubogie florystycznie. Przeważają w nim borowe gatunki runa. Duże znaczenie mają mchy takie jak: widłoząb miotlasty, rokietnik pospolity, płonnik strojny i gajnik lśniący. W warstwie zielnej najczęściej spotykane są paprocie: narecznica szerokolistna i narecznica krótkoostna oraz paprotka zwyczajna, borówka czarna i szczawik zajęczy.