Utwory geologiczne

Utwory geologiczne – osobliwości i bogactwo

Wychodnia skalna na Łysej Górze

Jedną z atrakcji Świętokrzyskiego Parku Narodowego jest niewątpliwie budowa geologiczna podłoża. Obszar ŚPN leży bowiem na terenie Gór Świętokrzyskich, obok Sudetów – jednych z najstarszych Gór w Polsce i w Europie. Mimo, że Góry Świętokrzyskie nie imponują topografią i zróżnicowaniem morfologicznym, stanowią olbrzymią atrakcję pod względem różnorodności rodzaju i wieku skał.

Nieco mniejszą różnorodność pod względem rodzaju skał obserwujemy na terenie samego Parku. Pasmo Łysogórskie zbudowane jest ze skał osadowych górnokambryjskich (piaskowców kwarcytowych, łupków). Najwyższe szczyty tego pasma to Łysica 612 m n.p.m., Agata 608 m n.p.m. oraz Łysa Góra 595 m n.p.m. Przemierzając te tereny należy uzmysłowić sobie, że poruszamy się po skałach paleozoicznych mających ponad 500 mln lat. Starsze skały występujące na powierzchni, a nie pod przykryciem skał młodszych bądź osadów lodowcowych występują w Polsce poza Górami Świętokrzyskimi tylko w Sudetach. Występujące na powierzchni skały w Tatrach są bowiem znacznie młodsze.

Pod przykryciem cienkiej warstwy gleby znajdują się utwory ordowiku i syluru. Obserwować je można na peryferiach pasma Łysogórskiego oraz w obrębie dolin. Piaskowce dewońskie i łupki budują natomiast Pasmo Klonowskie z Górą Bukową – 483 m n.p.m., Psarską – 412 m n.p.m. oraz Miejską – 426 m n.p.m., a także Pasmo Bostowskie i Pokrzywiańskie z Chełmową Górą – 351 m n.p.m.

Swoistą osobliwość Świętokrzyskiego Parku Narodowego stanowi niewątpliwie skarpa Zapusty. Znajduje się ona w pobliżu miejscowości Rudki. Zbudowana jest ze skał węglanowych. To sprawia, że występują na niej charakterystyczne zespoły roślinne i zwierzęce.